بررسی کارایی بیرونی دانشگاه های آزاد اسلامی منطقه ی یک در جهت بهبود کیفیت آن ها

دکتر سید احمد هاشمی

چکیده

این تحقیق با هدف ارزیابی بیرونی کیفیت دانشگاه های آزاد اسلامی منطقه ی یک، به منظور ارائه ی الگویی در جهت بهبود کیفیت این دانشگاه ها اجرا شده ‌است. در این راستا به منظور ارزیابی بیرونی، به بررسی دیدگاه های دانش آموختگان در مورد عوامل آموزشی، اداری - مالی، فرهنگی، دانشجویی و پژوهشی دانشگاه های آزاد منطقه ی یک و نیز نظرات کارفرمایان و سرپرستان در مورد کارایی دانش آموختگان، پرداخته شد.
این تحقیق از نوع توصیفی - پيمايشي می باشد. جامعه ی آماری این پژوهش متشكل 123406 نفر از دانش آموختگان، كارفرمايان و سرپرستان آن ها در رشته هاي كارشناسي منطقه ی يك دانشگاه هاي آزاد اسلامي تا سال 90- 89 مي باشد. در این تحقیق جهت انتخاب نمونه از فرمول کوکران و روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای استفاده شد که بدین ترتیب 383 دانش آموخته و 383 کارفرما و سرپرست انتخاب شدند. ابزار گردآوري داده‌ها، دو پرسشنامه ی محقق ساخته بر اساس طیف لیکرت بوده است كه پس از تأیید روايي آن ها از طریق نظرخواهی از متخصصین و نیز تعیین پايايي آن ها (دانش آموختگان 0.807و كارفرمايان و سرپرستان 0.853) مورد استفاده قرار گرفتند. تجزيه ‌و‌ تحليل داده‌ها با استفاده از نرم ‌افزار SPSS16 در دو سطحِ آمار توصيفي (فراوانی، درصد فراواني، نمودار درصد فراواني، میانگین، انحراف معيار، میانه، مد و چولگی) و آمار استنباطي (آزمون ناپارامتریِ خی دو، آزمون پارامتریِ tي تك نمونه اي و تحلیل واریانس یکطرفه در سطح معناداری 0.05) صورت گرفت. یافته‌هاي تحقیق نشان داد که :
1. از دیدگاه دانش آموختگان، کارایی برنامه های دانشجویی، پایین تر از متوسط، کارایی برنامه های فرهنگی و پژوهشی، متوسط و کارایی برنامه های آموزشی و اداری- مالی، بالاتر از متوسط می باشد.
2. از دیدگاه کارفرمایان و سرپرستان، کارایی دانش آموختگان دانشگاه های آزاد اسلامی منطقه یک، بالاتر از متوسط می باشد.

واژگان کلیدی: کارایی بیرونی، دانشگاه های آزاد اسلامی منطقه ی یک، کارفرمایان و سرپرستان، دانش آموختگان و کیفیت.

بررسی عوامل مؤثر بر انگیزش پیشرفت تحصیلی دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد لامرد در سال تحصیلی 90-89

دکتر سید احمد هاشمی
ابوذر همتی

چکیده

این تحقیق با هدف بررسی عوامل مؤثر بر انگیزش پیشرفت تحصیلی دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد لامرد اجرا شده ‌است. در این راستا، عوامل اقتصادی، فرهنگی - اجتماعی، آموزشی، جغرافیایی و شخصیتی مورد ارزیابی قرار گرفته است.
این تحقیق از نوع توصیفی- پيمايشي است. جامعه ی آماری این پژوهش متشكل از 2231 دانشجویِ دانشگاه آزاد اسلامی واحد لامرد می باشد که در دو مقطع کاردانی و کارشناسی در سال تحصیلی 90-89 و در 20 رشته ی علوم انسانی و فنی- مهندسی مشغول تحصیل می باشند. حجم نمونه ی مورد بررسی برابر 331 دانشجو می باشد که به روش نمونه‌گيري تصادفي طبقه ای انتخاب شده اند. ابزار گردآوري داده‌ها، یک پرسشنامه ی محقق ساخته بر اساس طیف لیکرت بوده است كه پس از تعيين روايي و پايايي مورد استفاده قرار گرفت.
تجزيه ‌و‌ تحليل داده‌ها با استفاده از روشهای آمار توصيفي (فراوانی، درصد فراواني، نمودار درصد فراواني، میانگین، انحراف معيار، میانه، مد و چولگی) و با بکارگیری نرم ‌افزار SPSS16 صورت گرفت. یافته‌هاي تحقیق نشان داد که عامل شخصیتی بيشترين سهم را در انگیزش پیشرفت تحصیلی دانشجویان (69.61%) دارد و پس از آن به ترتیب، عوامل آموزشی (66.71%)، فرهنگی- اجتماعی (56.49%)، جغرافیایی (54.95%) قرار دارند. همچنین نتایج نشان داد که عامل اقتصادی کمترين سهم را در انگیزش پیشرفت تحصیلی دانشجویان (54.24%) دارد.

واژگان کلیدی: عوامل مؤثر، انگیزشِ پیشرفت، دانشجو، دانشگاه آزاد اسلامی واحد لامرد.

توسعه ی کیفی دانشگاه آزاد اسلامی واحد لامرد با تأکید بر میزان آگاهی اعضای هیأت علمی در مورد شاخص های برنامه ریزی درسی

نویسنده:
دکتر سید احمد هاشمی


آدرس : لامرد – دانشگاه آزاد اسلامی – معاونت آموزشی
ایمیل :
Hashemy.Ahmad@yahoo.com

چکیده

این پژوهش با هدف بررسي راهکارهای توسعه ی کیفی دانشگاه آزاد اسلامی واحد لامرد با تأکید بر ميزان آگاهي اعضاي هيأت علمي در مورد مؤلفه هاي اساسي برنامه‌ريزي درسي و ارائه ی پیشنهادهایی به منظور توسعه ی کیفی دانشگاه اجرا شده ‌است. در اين راستا، ميزان آگاهي نسبت به عناصر مطرح در برنامه‌ريزي درسي شامل نياز سنجي، شيوه های انتخاب اهداف آموزشي، شیوه های انتخاب محتوا، شيوه های سازمان‌دهي محتوا، شيوه های ارائه محتوا، شیوه های تنظیم زمان، بهره‌گيري از تكنولوژي در تدریس و شيوه های ارزشيابي مورد بررسي قرار گرفت؛ تا نقاط قوت و ضعف مشاهده شده، جهت استفاده اعضاي هيأت علمي در تدوين برنامه ی درسي مورد استفاده قرار گیرد.
این پژوهش از نوع زمينه‌اي است و جامعه ی آماري آن را اعضاي هيأت علمي دانشگاه آزاد اسلامي واحد لامرد تشكيل مي‌دهد که تعداد آنها 39 نفر است. در اين پژوهش به روش سرشماری، کل جامعه مورد بررسی قرار گرفتند. ابزار گردآوري داده‌ها پرسش نامه ی محقق ساخته بر اساس طیف لیکرت بوده است كه روایی آن بر اساس نظرخواهی از متخصصین محرز گردید و پايايي آن برابر 0.92 به دست آمد. تجزيه و تحليل داده‌ها با استفاده از نرم ‌افزار SPSS در دو سطح آمار توصيفي (جدول توزيع فراواني و درصد فراوانی، نمودار درصد فراوانی، میانگین، میانه، مد و چولگی) و آمار استنباطي (آزمون خي دو) صورت گرفت.
يافته‌هاي تحقیق نشان داد که ميزان آگاهي اعضاي هيأت علمي از مؤلفه های نيازسنجي، انتخاب محتوا، شيوه ارائه محتوا، شیوه های تنظیم زمان و شيوه های ارزشيابي در سطح «زیاد» و در مؤلفه های انتخاب اهداف، شيوه های سازمان‌دهي محتوا و بهره‌گيري از تكنولوژي آموزشي در سطح «متوسط» می باشد.

کلید واژه ها : توسعه ی کیفی، دانشگاه آزاد اسلامی، میزان آگاهی، اعضاي هيأت علمي، برنامه ریزی درسي.

چکیده

یکی از مهمترین و ضروری ترین نیاز های آموزش پرورش، برنامه ریزی درسی برای نسلهای آینده است. در وضعیت امروزی، برنامه ریزی درسی ضرورت علمی خود را بیشتر نشان داده است. این در حالی است که گذشته، برنامه ریزی درسی در نظام تربیتی جایگاه مهمی نداشته و عوامل مربوطه نیز در نهادهای آموزشی تمایلی جهت تدوین برنامه های درسی به صورت علمی از خود نشان نمی دادند. از آنجا که مهارت تدوین برنامه درسی از جمله مهارتهای اساسی و ضروری برای اعضای هیأت علمی بوده و این مهم، در صورت بالا رفتن اطلاعات اعضای هیأت علمی در زمینه برنامه ریزی درسی تحقق می یابد، این مقاله در پی آن است که اطلاعات اعضای هیأت علمی را در زمینه مولفه های اساسی برنامه ریزی درسی افزایش دهد. این مولفه ها بدین صورت می باشند: نیازسنجی آموزشی ،چگونگی انتخاب اهداف، شیوه های انتخاب محتوا، شیوه های سازماندهی محتوا، شیوه های ارائه محتوا، شیوه تنظیم زمان، چگونگی استفاده ازتکنولوژی آموزشی وانتخاب شیوه های ارزشیابی مناسب.
واژگان کلیدی: توسعه ی علمی، اعضای هیأت علمی، دانشگاه، برنامه ریزی درسی، کیفیت.

مقدمه
در وضعیت امروزی با توجه به چالشهای علمی، پیچیدگی مشاغل و دگرگونی سیستم های ارتباطی دیگر نمی توان با طرز تلقی گذشته و رویکردهای سنتی به فرآیند تربیت نسل جوان اندیشید. نتایج تحقیقات انجام شده بیانگر این مطلب است که دانشجویان هنوز در فرآیند تحصیل، مشغول یادگیری مهارتهای پایه و مقدماتی هستند که این خود باعث شده آنها نه تنها مهارتهای سطح بالا که نیاز عصر اطلاعات است نیاموزند، بلکه در اکثر نظامهای آموزشی از تجربه های ذهنی نیز محروم شوند. آنها در منازل و آموزشگاهها و جامعه به سادگی عوامل باز دارنده تفکر و خلاقیت می آموزند که از پرسش ها و کنجکاوی هایشان چشم بپوشند و به دنبال یافتن پاسخهایی می باشند که دیگران از آنها توقع دارند. آنها به تدریج می آموزند که دانشگاه محل تفکر نیست (میرز به نقل از شعبانی،1382).
در صورتی که هدف های اساسی آموزش عالی به شرح زیر می باشد:
1. ارتقای سطح دانش و معرفت و ابداع دانش نوین
2. انتقال دانش یعنی آموزش علوم و فنون در سطح پیشرفته
3. تربیت نیروی انسانی متخصص برای دنیای کار
4. ارائه خدمات علمی و فنی
5. فراهم آوردن امکانات آموزشی مستمر برای دانش آموختگان دانشگاه
6. تربیت دانشمندان، پژوهشگران و مدیران برای ابداع، توسعه، تلاش، تکنولوژی و هماهنگی فعالیتها به منظور نوسازی جامعه و ایجاد تغییرات و تحولات عمیق در نظام اقتصادی و اجتماعی جامعه (تقی پور ظهیر به نقل از طیبی،1373).
یکی از عوامل موثر در تحقق هدفهای آموزش عالی، دانستن مهارت برنامه ریزی درسی برای اعضای هیأت علمی است. امروزه توجه به مفهوم برنامه ریزی درسی به شکل یک مسئله جهانی درآمده است. با نگاهی اجمالی به رویکردهای برنامه ریزی درسی در جوامع پیشرفته از لحاظ تربیتی، می توان دریافت که سیستمهای برنامه ریزی درسی برای مقاطع تحصیلی، زیربنای پیشرفت در آموزش و پرورش است.
هیلداتابا هفت عنصر را بعنوان عناصر یک برنامه معرفی می کند (شریعتمداری ، 1386):
1-تشخیص نیازها 2- تعیین هدفها 3- انتخاب محتوا
4- سازماندهی محتوا 5- انتخاب تجربیات یادگیری 6- سازماندهی تجربیات یادگیری
7- تعیین آنچه باید ارزشیابی شود، روشها و وسایل ارزشیابی.
تایلر چهار عنصر اساسی را در سؤالات خود در زمینه برنامه ریزی درسی معرفی می کند:
1. تصمیم گیری در خصوص اهداف
2. چگونگی انتخاب تجربیات یادگیری
3. نحوه سازماندهی تجربیات یادگیری
4. نحوه ارزشیابی اثربخشی تجربیات یادگیری(سیلورو الکساندر و لوئیس ترجمه خوی نژاد،1380).
از جمله صلاحیتها و توانایی های فنی و علمی اعضای هیات علمی که بر مشارکت شان در برنامه ریزی درسی تاثیرگذار می باشد، موارد زیر را می توان برشمرد(زین الدینی میمند و همکاران ،1387):
• راهنمایی وهدایت دانشجویان درپروژه های تحقیقاتی پایان دوره ورساله های آنان
• تالیف کتب ومقاله ونیزترجمه مقالات علمی
• ارائه مقالات علمی درسیمینارها وکنفرانس های علمی
• مشارکت دربرگزاری کارگاه های آموزشی
• رشته تحصیلی عضو هیأت علمی، گرایشات تحقیقی عضوهیات علمی
• میزان تحصیلات وتخصص مدرسه ای
با توجه به اهمیت نقش و جایگاه اعضای هیات علمی در فرآیند برنامه ریزی درسیِ آموزش عالی، این مقاله به دنبال آن است که مجموعه اطلاعاتی در مورد محور های اساسی برنامه ریزی درسی در اختیار اعضای هیأت علمی قرار دهد. در این خصوص هدف از محورهای اساسی برنامه ریزی درسی، عناصر مطرح در تدوین برنامه درسی می باشند که عبارتند از: 1- نیازسنجی آموزشی 2- چگونگی انتخاب اهداف 3- شیوه های انتخاب محتوا 4- شیوه های سازماندهی محتوا 5- شیوه های ارائه محتوا 6- شیوه تنظیم زمان 7- چگونگی استفاده ازتکنولوژی آموزشی 8- انتخاب شیوه های ارزشیابی مناسب.

چکيده
تامين نيازها در فعاليت انسان ها بسيار تاثير دارند و عدم تامين اين نیازها سبب پيدايش تشويش و اضطراب در افراد مي شود. نيازهاي آموزشي مديران نيز از جمله نيازهايي است كه اگر به آنها نپردازيم، مديران نخواهند توانست به طور كارآمد و مؤثر به وظايف خود بپردازند. توسعه علم در آموزش و پرورش مستلزم توجه به نیازهای مدیران است. نيازهاي آموزشي مديران نيز در زمينه هاي مختلف قابل بررسي است.يكي از اين زمينه ها برآوردنيازهاي آموزشي براساس مهارت هايِ سه گانه رابرت كاتز مي باشد. كاتز مهارت هايِ مورد نياز مديران را به فني، انساني و ادراكي تقسيم مي كند و براي هر يك ويژگي هايِ خاصي قايل است.فراتحليل نيازهاي مديران براساس اين مهارت ها،هدف اصلي اين پژوهش است.به عبارت ديگر اين پژوهش سعي دارد از طريق بررسی تحقيقات انجام شده در اين زمينه نشان دهد که آيا مديران آموزشي ما به آموزش اين مهارت ها نياز دارند ياخير،واگر نياز دارند آن ها کدامند و از آن ها چه دلالت هایی جهت توسعه علم در آموزش و پرورش قابل استخراج است. نتايج پژوهش به طور کلی نشان مي دهد که مديران به آموزش در زمينه ي مهارت هاي فني،انساني وادراکي نياز دارند. پژوهش حاضر نهایتاً دلالت هایی جهت توسعه علم در آموزش و پرورش ارایه کرده است.
واژه هاي کليدي: فراتحليل، نيازهاي آموزشي، توسعه علم، و مهارت هاي فني،انساني وادراکي.